

هوش مصنوعی؛ شتابدهنده افولِ مطالعه و نشر کتاب!
ست گادین، نویسنده برجسته و مشهور، دیدگاه خود را در مورد تاثیر هوش مصنوعی در کتب چاپی و صنعت نشر اینگونه بیان کرد که؛ هوش مصنوعی افول صنعت نشر کتاب را تسریع کرده است.
این متن، ترجمهای از مصاحبه او با یکی از مشاوران کسب و کار در حوزه هوش مصنوعی در وبسایت forbes است:
آمریکاییها کمتر کتاب میخوانند. طبق نظرسنجی ملی کتاب در سال 2024 که توسط Test Prep Insight انجام شد، تقریباً نیمی از پاسخدهندگان (48.5%) گفتهاند که بیش از یک سال است هیچ کتابی نخواندهاند، و کمتر از یک سوم افراد برای تفریح کتاب میخوانند.
ست گادین، نویسنده معروف حوزه کسبوکار، طی 30 سال فعالیت خود 20 کتاب پرفروش نوشته که به 38 زبان ترجمه شدهاند. کتاب اخیر او با عنوان “این است استراتژی” نیز یکی از این آثار ارزشمند است.
او طی این مصاحبه گفت: «کاهش مطالعه عمدتاً به دلیل وابستگی بیش از حد مردم به ارتباطات است. آنچه مشاهده میکنیم این است که مردم مرتبا کتاب را کنار میگذارند تا ایمیلشان را پاسخ دهند، ویدئوهای دریافتی را چک کنند و اخبار و اطلاعات را آنلاین دنبال کنند اما هیچکس برعکس این کار را انجام نمیدهد، در نتیجه، فرهنگ جامعه از مطالعه عمیق و مشتاقانه توسط خودِ افراد، فاصله میگیرد.»
آنچه حتی برای گادین نگرانکنندهتر است، افول پایههای اقتصادی کل صنعت نشر کتاب است. این پایهها ابتدا با روی آوردن به کتابهای آمازون از سال 1995 آغاز شد و با افزایش انتشار کتابهای الکترونیکی و صوتی، کسب و کار انتشار کتابهای چاپی بیش از پیش ضعیف و مختل گردید.
به بیان ست گادین؛ «تعداد کتابهایی که هر سال بهصورت دیجیتال منتشر میشوند از 40 هزار به یک میلیون رسیده است در حالیکه، تعداد نسخههای چاپی آن در هفته اول انتشار، از 20 هزار نسخه به 120 نسخه کاهش یافته است.»
گادین همچنین اشاره کرد؛ اکنون نیز هوش مصنوعی افول کتابها را سرعت بخشیده است. پیش از اینترنت، کتابها منبع اصلی اطلاعات مرجع بودند. این موضوع با ورود گوگل تغییر کرد و با گسترش سریع هوش مصنوعی سرعت بیشتری گرفت.
او گفت:
«انقلاب هوش مصنوعی که اطلاعات مورد نیازمان را همان لحظه در اختیارمان قرار میدهد، هنوز نمیداند چگونه اطلاعاتی را که نمیدانیم به آن نیاز داریم، ارائه دهد. کتابها همیشه در این زمینه نقش بینظیری داشتهاند. کتابها درهایی را برای شما باز میکنند که حتی نمیدانستید بسته هستند. اما هوش مصنوعی در حال حاضر این کار را نمیکند. هوش مصنوعی پاسخ میدهد، اما راهنمایی نمیکند.»
او توضیح داد که هرچند مدلهای فعلی هوش مصنوعی در تولید محتوایِ قابلقبول سریع هستند، اما نمیتوانند با خلاقیتهای انسانی واقعی رقابت کنند.
او افزود:
«هوش مصنوعی در هر زمینهای، کارهای متوسط را سریعتر، بهتر و ارزانتر از انسانها انجام میدهد. برای یک تهیهکننده موسیقی یا نویسنده متوسط، هوش مصنوعی تهدید است، چون میتواند همان کار را سریعتر و ارزانتر انجام دهد. اما نوشتن یک موسیقی یا کتاب عالی سختتر از همیشه شده است. البته میتوانید از هوش مصنوعی بهعنوان ابزاری برای سازماندهی افکارتان استفاده کنید، اما مدت زیادی طول میکشد تا هوش مصنوعی بتواند کتابی را بنویسد که بهتر از بهترین کتاب نوشته شده توسط یک انسان باشد.»
« شخصا برای جادویی که کتابها ایجاد میکنند دلتنگ میشوم و همچنان عاشق کتابفروشیها هستم.اما دیگر نمیتوان با خوشبینی و سادهلوحی فکر کرد که این دوران میتواند برای نشر سنتیِ کتاب، عصر طلایی باقی بماند. چون واقعا اینطور نیست.»
تحلیل و تفسیر این مصاحبه:
این بخش توسط تیم نئوویژن و با الهام از مصاحبه ارائه شده ارائه میگردد.
در ابتدا، شایسته است که به یکی از اصول و مفاهیم بنیادین بازاریابی اشاره کنیم.
اصل “نیاز، خواسته، تقاضا“
یکی از نکات مهم در بازاریابی فهم دقیق این اصل است. اینکه به درستی نیاز و خواستههای مشتری را در همان زمان، تشخیص داده و در نهایت محصولی متناسب با تقاضای بازار و مشتریان ارائه کنیم.
در این خصوص یک سوال همیشه مطرح است و آن این است که آیا نیاز، تغییر میکند یا در طی زمان ثابت است؟
بعنوان مثال آیا مطابق مصاحبه بالا، نیاز بشر به کتاب یا مطالعه آن کاهش مییابد؟
برخی، با تکیه بر هرم مازلو، در پاسخ به این سوال گفتهاند که نیازهای بشر ثابت است [ممکن است کشف یا بیان نشده باشد] اما عموما تغییر نمیکند و در مقابل، این شکل خواستهها و تقاضای بشر است که در طول زمان متغیر است.
با این رویکرد، نیاز انسان به رشد، یادگیری و آگاهی همواره وجود دارد و از بین نمیرود اما در هر دورهای مطابق با روندهای آن، این نیاز به گونهای متفاوت ممکن است پاسخ داده شود و حتی انگیزههای افراد [یعنی خواستهها] برای رشد و یادگیری نیز ممکن است در طی زمان تغییر کند.
استنباط ما از ورود هوش مصنوعی به زندگی تکتک افراد و مقایسه آن با شرایط حال حاضر و کاهش تقاضای کتاب را میتوان این گونه دید که؛
نیاز ما انسانها به رشد، درک عمیق و یادگرفتن از بین نرفته و نمیرود بلکه این نیاز را به خاطر کمبود زمان، علاقه به دریافت پاسخ سریع [خواسته] با تقاضای استفاده از هوش مصنوعی پاسخ میدهیم.
ولی همچنان نباید فراموش کرد که هنوز هوش مصنوعی مولد [generative AI] با الگوریتمهایی که دارد، جایگزین کتاب نشده است و این امر به دو دلیل است:
اول، همان که آقای ست گادین به آن اشاره نمود که کتابها ایده و دربهایی را به رو ما باز میکنند که تابحال حتی آنها را نشناخته و نمیدانستیم که بسته است. کاری که لزوما هوش مصنوعی با شرایط الان که نیاز به پرسش و پاسخ دارد، این نقش را ایفا نخواهد کرد.
و دوم، هوش مصنوعی مولد هنوز در ابتدای راه خود است و استفاده کنندگان آن میدانند که بسیاری از اوقات پاسخهایی نادرست و سفسطهگونهای به کاربر خود ارائه میکند. بنابراین در استفاده از آن باید بسیار مراقب بود.
اما به قدری سرعت تغییرات تکنولوژی زیاد است که کسی از آینده آنها به وضوح خبر ندارد و برای ما کاملا شفاف نیست که هوش مصنوعی آیا این دو کاستی را در آینده رفع خواهد کرد یا خیر!
و جمع بندی مهم پایانی؛
غالباً مشتریان [انسانها] برای رفع نیازهای خود، خواسته ها و تقاضایی متناسب با زمان دارند. پس نقش پر رنگ انعطافپذیری و سازگاری در کسب و کار ها اینجا به وضوح خود را نمایان ساخته و این باور را تقویت میکند که انطباق، رشد و تحول پذیری، نیاز مبرم کسب و کار به موفقیت است که این امر خود به خلاقیت های انسانی وابسته است.
این مقاله شامل مصاحبهای با منبع زیر و تحلیل و تفسیری از گروه مشاوره کسب و کار نئوویژن است.
منبع مصاحبه: وبسایت Forbes
تاریخ انتشار: ۱۱ دسامبر ۲۰۲۴